Μαριος Δεσυλλας


Η βιοδυναμική γεωργία βασίζεται στην ιδέα της καλλιέργειας σε αρμονία με τους ρυθμούς της φύσης και στην αξιοποίηση του κρυμμένου δυναμικού των φυτών και της γης. Σε ποιο σημείο όμως αλήθεια σταματάμε να πληγώνουμε τη γη κι αρχίζουμε να την αγαπάμε; Το βαθύ αυτό στοχασμό μας ενέπνευσε ο Πράσινος Άγγελος του Μαγιού - Μάριος Δεσύλλας· ένας άγγελος, που έχει ως αποστολή του να γεφυρώνει το χάσμα ανάμεσα στη ζωή στη πόλη και τη φύση, ανάμεσα στην ύλη και το πνεύμα.
Με πτυχίο γεωπόνου από το Γεωργικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, δραστηριοποιείται από τα τέλη του 1980 στη βιολογική γεωργία, όταν αυτή πρωτοεμφανίστηκε στην Ελλάδα, βοηθώντας πολλά μικρά και μεγάλα αγροκτήματα να κάνουν τη «μετάβαση» στο βιολογικό τρόπο καλλιέργειας.
Από το 2000 προωθεί τη διάδοση της βιοδυναμικής γεωργίας, ενώ από το 2005 εκπροσωπεί στην Ελλάδα την εξέλιξη της μεθόδου, γνωστή ως ομοιοδυναμική καλλιέργεια. Έχει διοργανώσει σεμινάρια και ομιλίες σε όλη την Ελλάδα σε γεωπόνους, φοιτητές, αγρότες, ερασιτέχνες αλλά και παιδιά. Γράφει συχνά και δημοσιεύει άρθρα για τεχνικά και ιδεολογικά θέματα της βιολογικής γεωργίας.


Μάριε η ενασχόλησή σου με τη γη αφορά σε μεγάλο βαθμό τη βιοδυναμική της καλλιέργεια. Μπορείς να μας δώσεις μια περιγραφή του ιδιαίτερου αυτού είδους καλλιέργειας;
Η βιοδυναμική είναι μια σχολή βιολογικής γεωργίας, που λαμβάνει επιπλέον υπόψη τις επιρροές ή δυνάμεις που δρουν από το σύμπαν πάνω στα φυτά, όσο και σε εμάς. Σέβεται π.χ. και λειτουργεί σύμφωνα με τους κύκλους τις σελήνης. Όπου χρειάζεται ενισχύει αυτές τις επιρροές, με τη χρήση ειδικών σκευασμάτων (βιοδυναμικών και ομοιοδυναμικών). H όλη διαδικασία μοιάζει κάπως σαν να παίζεις στο πληκτρολόγιο ενός πιάνου, όπου επιλέγεις να παίξεις κάποιες νότες, με γνώμονα την εναρμόνιση ή εξισορρόπηση των δυνάμεων ανάμεσα στον ουρανό και τη γη, αυτό το δίπολο, που είναι τόσο βασικό για τη ζωή των φυτών. Για να καταλάβουμε «τι είναι τι», οι μεν γήινες ωθήσεις ενισχύουν τα φυτά και τους χαρίζουν ευρωστία. Από την άλλη οι ουράνιες δυνάμεις δίνουν το στοιχείο της ποιότητας. Αυτό το πιο λεπτοφυές ποιοτικά στοιχείο, μπορούμε να τα νιώσουμε κι εμείς άμεσα, π.χ. από το άρωμα και τη γεύση ενός φρούτου. Αλλά μπορούμε ακόμα να το νιώσουμε από την επίδραση που έχει πάνω μας αφού το λάβουμε ως τροφή, το πώς μας επηρεάζει ψυχικά και πνευματικά.

Ομοιοδυναμικά Κυκλάμινα Φωτό: Ιωάννα Καλλιστράτου









 
Το ότι η φύση είναι ένα σύστημα από δυνάμεις που αλληλεπιδρούν μεταξύ τους, μεταφέρει τη περιβαλλοντική μας αντίληψη σε μια πιο συνειδητή αντίληψη μιας δυναμικής σχέσης που υφίσταται ανάμεσα σε όλα τα φυσικά φαινόμενα και τον άνθρωπο. Ποια πιστεύεις είναι η βαθύτερη σύνδεση ανάμεσα σε αυτά; Πώς το ένα επηρεάζει το άλλο;
Για κάποιον που καλλιεργεί, αυτό που χρειάζεται να γίνει σε πρώτο στάδιο είναι να πάψει να κάνει κακό στη γη. Να σταματήσει να χρησιμοποιεί χημικά φυτοφάρμακα και λιπάσματα, κάτι που πιστεύω πολύς κόσμος έχει καταλάβει πια και αναφερόμαστε στη βιολογική γεωργία. Η βιολογική όμως δεν είναι το τέλος του ταξιδιού, είναι ένας σταθμός, όπου έχεις πάψει να βλάπτεις (το «ωφελέειν, μη βλάπτειν» του Ιπποκράτη), να ασκείς βία, δεν σημαίνει όμως ότι αγαπάς, ότι εκπέμπεις αγάπη.
Το επόμενο στάδιο είναι να καλλιεργήσεις μια τέτοια σχέση με τη γη, όπου παύεις να την κοιτάς «αφ’υψηλού» και αρχίζεις να αισθάνεσαι την ενότητα ανάμεσα σε σένα, τη γη και όλα τα ζωντανά πλάσματα που τριγυρνάνε πάνω της, ακόμη και τα έντομα! Αυτό σχετικά με την νοοτροπία που καλείσαι να αναπτύξεις. Παράλληλα αυτή η νέα στάση ζωής, χρησιμοποιεί και μια μέθοδο πιο εκλεπτυσμένη.

Στρόβιλος μείγματος Φωτό: Έλενα Γκώγκου

Η βιοδυναμική γεωργία σχεδόν φεύγει από το υλικό κομμάτι. Τα παρασκευάσματά της δρουν σε μεγάλο βαθμό ενεργειακά, στην ουσία χρησιμοποιείται ένα ελάχιστο ποσό ύλης. Για να λιπάνουμε για παράδειγμα 10 στρέμματα γης στη βιολογική γεωργία, χρειάζεται να φέρουμε γι’ αυτό ένα φορτηγό με 12-15 τόνους κοπριά. Στη βιοδυναμική αντίστοιχα χρησιμοποιούμε για το σκοπό αυτό, μια ελάχιστη ποσότητα κοπριάς, η οποία έχει δυναμοποιηθεί κατάλληλα, την κατάλληλη εποχή του χρόνου, έχει απορροφήσει και έχει φορτιστεί με τις κατάλληλες ωθήσεις (ΒΔ σκεύασμα 500).
Έχουμε λοιπόν μια ελάχιστη ποσότητα ύλης, που απλώς μας υπενθυμίζει την κατεύθυνση που θέλουμε να πάει η διεργασία στο έδαφός μας! Χρειάζεται μετά και το να δυναμοποιήσουμε τo σκεύασμα αυτό, σε νερό. Έτσι μεταφέρεται η ώθησή του στο νερό, με το οποίο ψεκάζουμε στη συνέχεια το κτήμα και εκκινούμε την φυσική διαδικασία του σχηματισμού του χούμου (Humus). Άρα έχουμε σχεδόν φύγει από την ύλη, διασχίζουμε τα όρια μεταξύ ύλης και πνευματικής ενέργειας. Κάποιος μπορεί να προχωρήσει και παραπέρα από αυτό.
Η ομοιοδυναμική, εξέλιξή της βιοδυναμικής, ξεπερνάει το θέμα της ύλης. Πάμε πια σε καθαρά ομοιοπαθητικά σκευάσματα, όπου από χημικής άποψης χρησιμοποιείται 100% καθαρό νερό. Ένα ομοιοδυναμικό σκεύασμα δεν περιέχει άλλη ύλη μέσα του εκτός από το νερό που χρησιμοποιείται ως φορέας Ξεκινάει από μια αρχική ουσία, η οποία δυναμοποιείται ομοιοπαθητικά, μετά την έκτη δυναμοποίηση όμως δεν υπάρχουν πια μόρια της αρχικής ουσίας, υπάρχει μόνο η ώθηση, το ενεργειακό αποτύπωμα. Ψεκάζουμε με αυτό και το ωραίο είναι ότι τα φυτά ανταποκρίνονται! Είναι κάτι με το οποίο πειραματιζόμαστε εδώ και δώδεκα χρόνια με πολλά και ενδιαφέροντα ορατά αποτελέσματα. Η εφαρμογή του πρωτο-ξεκίνησε γύρω στο 1998 στην Ιταλία, η επίσημη επιστήμη όμως εννοείται ότι δεν το έχει δεχτεί ακόμη.
Αφού τώρα κάποιος καταλάβει τις διαδικασίες της φύσης, το επόμενο στάδιο είναι να μπορεί να «είναι ο ίδιος το παρασκεύασμα», μέσα από τον τρόπο που σκέφτεται και αισθάνεται.



Εν ολίγοις το ανθρώπινο πνεύμα ως συνειδητή ενέργεια επηρεάζει τις δυνάμεις της φύσης;
Ναι και έχουμε παραδείγματα που το δείχνουν καθαρά, όπως αυτά του Ιάπωνα ερευνητή Emoto, για την επιρροή που έχει η σκέψη στα μόρια του νερού. Αντίστοιχα και στη βιοδυναμική έχουν κάνει μελέτες που δείχνουν πώς δημιουργούν διαφορετικές μορφές στην κρυστάλλωσή τους οι χυμοί των φρούτων από συμβατικές και βιοδυναμικές καλλιέργειες. Οι κρύσταλλοι φαίνονται αρμονικοί στη δεύτερη περίπτωση και μη αρμονικοί στην πρώτη.

Βρώσιμη ελιά Καλαμών.Επάνω σειρά: συμβατική καλλιέργεια της περιοχής.
Κάτω: ομοιοδυναμικές επεμβάσεις + κλάδεμα + κοπριά 
  
Σε μια εποχή που τα φυτοφάρμακα «σκοτώνουν», τα ομοιοδυναμικά είναι τα πιο ακίνδυνα σκευάσματα φυτοπροστασίας (αποτελούνται 100% από δυναμοποιημένο νερό). Φωτό: Μάριος Δεσύλλας

Πώς ανταποκρίνεται ο κόσμος σε αυτή την προσέγγιση επαφής με τη φύση; Υπάρχει ενδιαφέρον γι’ αυτό το είδος καλλιέργειας;
Πριν από 15-20 χρόνια ήταν πολύ δύσκολο να το αποδεχτεί ο κόσμος, μπορώ μάλιστα να θυμηθώ ότι το αντιμετώπιζαν ειρωνικά... Γύρω στο 2000 μαζί με κάποιους άλλους αποφασίσαμε να μάθουμε, να βάλουμε σε εφαρμογή και στη συνέχεια να προωθήσουμε αυτό το είδος καλλιέργειας. Ήρθαμε σε επαφή με παραγωγούς που ήταν ήδη κάποια χρόνια στη βιολογική γεωργία, είχαν κατακτήσει ένα πρώτο επίπεδο, είχαν αρχίσει να βαριούνται με αυτό και ήθελαν κάτι παραπέρα. Με αυτούς τους ανθρώπους μπορέσαμε και το κάναμε. Και αναφέρομαι σε ανθρώπους, οι οποίοι ζουν στα χωριά τους και εργάζονται επαγγελματικά με τη γεωργία. Εδώ και 2-3 χρόνια που μιλάμε σε κόσμο είναι ίσως πια έτοιμοι να κάνουν και το επόμενο βήμα. Δεν είναι σπάνιο να ρωτάνε πια οι ίδιοι αν μπορούν να εντάξουν κάποιο είδος προσευχής σε αυτό!

Σήμερα σε ποιο στάδιο εφαρμογής βρίσκονται πρακτικά;
Έχουμε από τη μια την εφαρμογή της κλασσικής βιοδυναμικής, με χρήση των κλασικών παρασκευασμάτων,όπως της ειδικά ενισχυμένης κοπριάς που αναφέραμε (ΒΔ 500). Έχουμε την ομοιοδυναμική, με τα ομοιοπαθητικά, έχουμε όμως και κάποιες περιπτώσεις ανθρώπων που έχουν δουλέψει με τη δύναμη της σκέψης, στην Ιταλία υπάρχουν τέτοια κτήματα. Αν δούμε στην Ελλάδα τις λαϊκές παραδόσεις θα δούμε ότι κι εδώ υπάρχουν καταγραφές, π.χ. από ευχές που έκανε ο κόσμος για να πάνε καλά διάφορες καλλιεργητικές εργασίες. Βέβαια τις τελευταίες δεκαετίες αυτά σιγά- σιγά ξεχάστηκαν και μπήκαν στη σφαίρα του γραφικού. Έχει ενδιαφέρον πιστεύω να ξαναδούμε από πιο κοντά αυτές τις παραδόσεις. Αν οι παλιοί που τα λέγανε αυτά, με κάποιο τρόπο βοηθάγανε με το λόγο και τη σκέψη, την ανάπτυξη των φυτών τους, τότε μιλάμε για πνευματική γεωργία! Στην αρθρογραφία μου φροντίζω να περιλαμβάνω τέτοιες αναφορές,όπως π.χ. στη δύναμη του «χερικού» (green thumb)· φέρνω πάλι στην επιφάνεια αυτές τις παραδόσεις ή εμπειρίες, σύμφωνα με τις οποίες αν έχεις καλό χέρι το φυτό αναπτύσσεται καλύτερα ώστε να μπαίνουν στη διαδικασία να αναρωτηθούν τι είναι αυτό το καλό χέρι τελικά;

Ακούμε συχνά τον όρο ‘οικολογική ευαισθησία’ και για τον καθένα αυτό μπορεί να σημαίνει και κάτι διαφορετικό. Για σένα τι σημαίνει;
Καταρχήν όταν μιλάμε για ευαισθησία αυτή θα πρέπει να είναι αληθινή, δηλαδή βιωμένη αίσθηση και κατανόηση. Αναγνωρίζω μεν τη συμβολή όλων, αλλά δεν ξέρω πόσο μακριά πάει η νοοτροπία του τύπου «ανακυκλώνω γιατί πρέπει να ανακυκλώσω» (άρα καθήκον) ή «γιατί είναι μόδα» (άρα lifestyle).
Ευαισθησία όπως το νοιώθω, είναι π.χ. να αισθάνομαι ότι τα φυτικά υπολείμματα, φλούδες των φρούτων κ.α., όταν κλειστούν σε μια πλαστική σακούλα και πάνε στη χωματερή «υποφέρουν». Από τις άσχημες ζυμώσεις που γίνονται και τις άσχημες μυρωδιές που αναδύονται μπορούμε να καταλάβουμε ότι αυτό που θέλουν είναι να πάνε πίσω στο έδαφος, στη γη. Αντίστοιχα να μπορώ να αντιληφθώ ότι το φυτό υποφέρει όταν ψεκαστεί με φυτοφάρμακα, ενώ όταν του δοθεί φυσική τροφή χαίρεται. Όταν δεν έχω επαφή με τη φύση και δεν πατάω ξυπόλητος το χώμα, να μου λείπει κάτι, να υποφέρω.... Να συνειδητοποιούμε και να νιώθουμε αυτά και άλλα πράγματα βιωματικά, και όχι νοητικά, ως πληροφορία και οδηγία του «τι είναι καλόν να κάνουμε, γιατί έτσι πρέπει, στατιστικά ....αποδεικνύεται ότι βοηθάει κ.λπ.». Μιλάμε δηλαδή για βαθιά οικολογία (deep ecology), για μια πορεία από το εξωτερικό στο εσωτερικό.

Φωτό: Γιάννης Στάπας

Ποιο πιστεύεις είναι το βαθύτερο μήνυμα πίσω από την κρίση που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε;
Είναι μια αρρώστια του κοινωνικού οργανισμού στην οποία πολύς κόσμος υποφέρει. Ταυτόχρονα όμως είναι και μια ευκαιρία αφύπνισης. Αρκεί κανείς να ρωτήσει όπως και στην φάση που περνάει μια αρρώστια σωματική «Γιατί αρρώστησα; Τι δεν έκανα καλά; Τι τροφή έφαγα; Τι συναισθήματα αντάλλαξα;».Αν γίνει μέσα μας αυτή η επεξεργασία ολοκληρωμένα, τότε μετά την αρρώστια μπορεί να έρθει αυτό το υπέροχο συναίσθημα, όπου ξυπνάς και έχεις αποτοξινωθεί, έχεις πετάξει βλαβερά πράγματα και συνήθειες και προχωράς ακόμη και καλύτερα από πριν. Στο κοινωνικό επίπεδο τέτοια «σαβούρα για ξεκαθάρισμα» μπορεί να είναι ο καταναλωτισμός, μπορεί να έχει να κάνει με το που εστιάζουμε την ενέργειά μας, ποιες είναι οι αξίες μας, πώς θέλουμε να ζούμε, πώς θέλουμε να είναι οι σχέσεις μας, η επαφή μας με τη φύση, η τροφή μας, οι τόποι και τα σπίτια όπου κατοικούμε...

Ποια αξία πιστεύεις χρειάζεται να επαναφέρουμε στη ζωή μας;
Μια αξία που πιστεύω ότι χρειάζεται να έχουμε, έστω ως στόχο, είναι η αλήθεια. Μπορεί να είναι η αλήθεια που έχει να κάνει με τον εαυτό μου, κατά πόσο είμαι σε επαφή με το μέσα μου. Αλλά κι η αλήθεια που έχει να κάνει με τους άλλους, κατά πόσο είμαι ειλικρινής στις σχέσεις μου μαζί τους. Σχετίζεται με το ξεκαθάρισμα, τη διαύγεια, την επίγνωση, τη συνειδητοποίηση ... έχει πολλές συνιστώσες.
Μια άλλη αξία που με κινητοποιεί, είναι το να υποβοηθάει κανείς τη ζωή σε όλες τις εκφράσεις της. Και για να το κάνει αυτό, χρειάζεται κανείς να βρει ή να βρίσκει το ρόλο του, τη θέση του στη ζωή, την κλήση ή το κάλεσμά του. Εκεί βρίσκεται και ως ανταμοιβή ένα αίσθημα μεγάλης ικανοποίησης και ολοκλήρωσης.

Τι ρόλο έχει να παίξει η επιλογή μιας χορτοφαγικής διατροφής σε όλα αυτά;
Είμαι αρκετά χρόνια χορτοφάγος και νομίζω ότι βοηθάει στο να έχει κανείς μια πιο ελαφριά αίσθηση και ξεκάθαρη επαφή με την ζωή – και την αλήθεια. Αισθάνεται κανείς ότι κινείται σε μια σφαίρα πιο καθαρή, χωρίς αυτό το αίσθημα βάρους που τον τραβάει προς τα κάτω. Αν θέλω να είμαι σε αρμονία με τη φύση και να κινούμαι με έναν λεπτότερο τρόπο όπως ανέφερα στην κουβέντα μας παραπάνω, το να τρέφομαι με ζώα δεν πολυσυνάδει με αυτό. Ιδίως στο βαθμό που γνωρίζω και συνειδητοποιώ ότι αυτό προϋποθέτει ότι κάποιο ζώο πόνεσε και θανατώθηκε. Να το κάνω για να πάρω περισσότερη νοστιμιά και ευχαρίστηση από αυτό που έχω στο πιάτο μου; Θα ‘θελα - όσο μπορώ και γνωρίζω- να ζω χωρίς να προκαλώ πόνο.

Καθώς τα φυτά συντονίζονται και ενσαρκώνουν διαφορετικές ενέργειες του σύμπαντος όπως περιέγραψες στην ομοιοδυναμική καλλιέργεια, πώς αυτά τα φυτά ως τροφή θα επηρεάσουν τον άνθρωπο που θα τη λάβει;
Ένας από τους λόγους που κάνουμε βιοδυναμική ή ομοιοδυναμική καλλιέργεια είναι η φροντίδα για τη γη. Ο άλλος είναι η φροντίδα για τον άνθρωπο, μέσα από αυτό που θα φάει. Σε πρώτο επίπεδο η τροφή αυτή είναι πιο νόστιμη, όχι ότι έχει πιο έντονα αρώματα, αλλά θα έλεγα πιο αληθινά αρώματα, έχει περισσότερη ειλικρίνεια. Γάλα για παράδειγμα δεν έπινα ιδιαίτερα, όταν ένα πρωί όμως σε ένα βιοδυναμικό κτήμα στην Αγγλία, μου πρόσφεραν σε μια κανάτα γάλα αγελάδας βιοδυναμικό που μόλις είχε αρμεχτεί και δεν είχε παστεριωθεί, ήταν κάτι απίστευτο, που δεν είχα δοκιμάσει ποτέ στη ζωή μου... έμοιαζε με κάτι σαν λιωμένο παγωτό. Τέτοιες μαρτυρίες αλλά και στοιχεία από έρευνες υπάρχουν για πολλά προϊόντα. Κι αυτό είναι μόλις το πρώτο επίπεδο.
Στη συνέχεια αυτή η τροφή γίνεται πολύ καλά αποδεκτή από τον οργανισμό μας, πέπτεται πολύ εύκολα, είναι «φιλική» ως προς το σώμα. Το ζώο ή το φυτό που την έδωσε, ζούσε και εξέπεμπε μια ευτυχία κι αυτό το βιώνεις κι εσύ σαν είδος «ευχαριστήριου». Η ψυχή και ο νους σου είναι πιο ανεβασμένα και καθαρά. Οπότε πρόκειται για μια τροφή που όσο περισσότερο από αυτό το είδος παράγεται και καταναλώνεται, βοηθάει έμμεσα στο να έχουν και οι άνθρωποι άλλου τύπου σκέψεις και συναισθήματα. Ρωτάγανε τον Rudolf Steiner, εμπνευστή της βιοδυναμικής οι μαθητές του: γιατί δάσκαλε δεν έχουμε πνευματική δύναμη; Και τους απαντούσε γιατί η τροφή που τρώτε δεν βοηθάει το πνεύμα. Ο Steiner με την ανθρωποσοφία ή πνευματική επιστήμη, βοήθησε με έναν τρόπο να γεφυρωθεί η ανατολική φιλοσοφία με το δυτικό τρόπο αντίληψης.

Καρπός αγριοτριανταφυλλιάς Φωτό: Έλενα Γκώγκου

Πώς βλέπεις τη δική σου πορεία μέσα σε όλα αυτά;
Την τελευταία δεκαετία είχα δοθεί στο κομμάτι της βιοδυναμικής. Τελευταία με απασχολεί το θέμα της οικοκοινότητας. Το κομμάτι μιας πολύ καλής, της καλύτερης πιστεύω, μεθόδου γεωργία χρειάζεται πάντα. Με απασχολεί όμως και το πώς μπορούμε γενικά να οργανώσουμε καλύτερα τη ζωή μας. Θεωρώ ότι η ιδέα της οικοκοινότητας έχει απαντήσεις σε πολλά από τα προβλήματα που καλούμαστε να αντιμετωπίσουμε σήμερα, τόσο οικολογικά όσο και πολιτικά. Προσφέρει τη δυνατότητα να μπορούμε να έχουμε μικρές κοιτίδες δημοκρατίας, ενώ δίνει εναλλακτικές στον τομέα της θεραπείας, της ενέργειας, της τροφής, της κατοικίας. Αν δει κανείς την Ελλάδα από ψηλά μέσα από ένα αεροπλάνο θα δει ότι έχει άπειρες εκτάσεις,άδειες, αναξιοποίητες όπου δεν συμβαίνει (σχεδόν) τίποτα!
Σε αυτό το πλαίσιο με ενδιαφέρει να προσεγγίσω περισσότερο και το κομμάτι των σχέσεων. Σε αυτό βλέπω πολύ το Θεό, την ανάγκη της κοινής πνευματικής αναφοράς ... Αν δει κανείς τι είδους σχέσεις έχουμε μεταξύ μας θα εντοπίσει τεράστιο έλλειμμα σε αλήθεια και αγάπη. Υπάρχει πολλή επιθετικότητα, σύγχυση, βία –αν όχι σε σωματικό πολύ συχνά σε λεκτικό επίπεδο- και όλα αυτά χρειάζεται να τα καθαρίσουμε, με δουλειά εσωτερική. Οι οικοκοινότητες που γνωρίζω και έχω επισκεφτεί στο εξωτερικό, δουλεύουν πολύ και με το πνευματικό κομμάτι αλλά και με το κομμάτι των σχέσεων. Πάντως κι αυτή η εργασία πάνω στο «σχετίζεσθαι» τελικά σε ωθεί να στρέψεις το βλέμμα προς τα μέσα....
Για να έχει επιτυχία το εγχείρημα μιας οικο-κοινότητας (ecovillage, intentional community), χρειάζεται να βρεθούν άνθρωποι με αρκετά κοντινό όραμα, αρκετά καλό «σχετίζεσθαι» αλλά και ικανότητα για συνεργασία στο πρακτικό ή υλικό επίπεδο. Να κολλήσουν δηλαδή τα τρία επίπεδα: νους, καρδιά και πράξη. Ταυτόχρονα όμως χρειάζεται και αποδοχή του διαφορετικού. Μοιάζει λίγο σαν να επιχειρείς να κάνεις ένα γάμο με δέκα, δώδεκα ή δεκαπέντε άτομα ταυτόχρονα!...
Καρποί της γης Φωτό: Έλενα Γκώγκου


Συνέντευξη στη Βάσια Πελεγράτη

Πληροφορίες για ομοιο- και βιοδυναμική στο τηλ. 210-9888602 ή γράψτε στη διεύθυνση endynamei@yahoo.gr.

Σχόλια