Ερατω Χατζημιχαλακη




Ο Πράσινος Άγγελος στο καλωσόρισμα της άνοιξης είναι ο άγγελος της Ελπίδας που τολμά να ονειρεύεται μια αρμονική, αειφόρα συνύπαρξη μεταξύ ανθρώπου και φύσης και την ανοικοδόμηση μιας σχέσης που θα ανασύρει ξεχασμένες αλήθειες, φέρνοντας τον άνθρωπο πιο κοντά στη γαλήνη της φύσης και στη γαλήνη του ‘Είμαι’.
Το ‘Ελπιδοχώρι’, ένα όραμα που εδώ και δύο χρόνια βρίσκει σταδιακά την υλοποίησή του, αρχίζει να ξεπροβάλει σε μια πλαγιά στη γη της Αργολίδας, ανάμεσα σε ελιόδεντρα «γλυπτά», κουμαριές, διατηρητέα πουρνάρια, μια βελανιδιά 500 ετών και οικήματα φτιαγμένα από αχυρόμπαλες· μια από τις πιο φιλικές και παραμυθένιες ανθρώπινες επεμβάσεις στη φύση. 




Ερατώ, ποιο είναι το όραμα πίσω από το ‘Ελπιδοχώρι’;
Επαγγέλλομαι οικογενειακή σύμβουλος και εδώ και αρκετό καιρό ασκώ τη συμβουλευτική γονέων. Μέσα σε αυτή μου τη δραστηριότητα συνέλαβα πολύ νωρίς πόσο στην τύχη μεγαλώνουν τα παιδιά. Πόσο οι γονείς δεν είναι προετοιμασμένοι για αυτό, πως δεν είναι έτοιμοι να απαντήσουν ερωτήματα, πως βασίζονται σε αυτό που κάνουν οι πολλοί, σε αυτό που έκαναν οι γονείς τους ή στο ακριβώς αντίθετο. Το εκπαιδευτικό σύστημα από την άλλη πλευρά είναι εστιασμένο στη συλλογή γνώσεων και όχι στη κριτική σκέψη και όλο αυτό το πλαίσιο αφήνει τα παιδιά ανικανοποίητα, για να μην πω δυστυχισμένα. Η επιθυμία αρχικά ήταν να φτιάξω ένα σχολείο κάτι που όμως δεν μπορούσα να υλοποιήσω πρακτικά οπότε στράφηκα στην ιδέα της δημιουργίας ενός χώρου που θα λειτουργεί σαν κατασκήνωση, όπου τα παιδιά θα έρχονται εκεί και θα μαθαίνουν κάποιες κρυμμένες αλήθειες. Πράγματα που έχουν να κάνουν με τη φύση και δεν έχουν τη δυνατότητα να μάθουν στην πόλη, ακόμη και στα χωριά πια, να μάθουν να τρέφονται σωστά, να μάθουν για σωστούς κανόνες διαβίωσης και να μάθουν να συμμετέχουν στη δράση και στο γίγνεσθαι, κάτι που δεν συμβαίνει πια μιας που τα παιδιά πια βρίσκουν έτοιμες τις λύσεις και δεν συμμετέχουν στις αποφάσεις. Ως μητέρα έχοντας πάει την κόρη μου σε διάφορες κατασκηνώσεις, η εικόνα που είχα ήταν κακή, με ένα σύστημα αρκετά εστιασμένο στη φαινομενικότητα, πολλά παιδιά μαζί με κακή διατροφή, με ένα δήθεν αθλητισμό και μια δήθεν κοινωνικοποίηση και εκεί είπα ότι τα παιδιά χρειάζονται κάτι άλλο. Αυτό ήταν το αρχικό σκεπτικό, είδα το χώρο αυτό στη φύση ως ένα κατασκηνωτικό χώρο με λίγα παιδάκια που θα ασχολούνται με τη γη, θα μαθαίνουν να φυτεύουν, θα μαθαίνουν για τη φύση και τα στοιχεία της. Ποιο παιδί αλήθεια γνωρίζει για τα στοιχεία και ότι όλοι προερχόμαστε από γη, νερό, αέρας, φωτιά και τον ξεχασμένο αιθέρα- το πνευματικό στοιχείο και όλα αυτά; Κατόπιν είπα ότι ο χώρος αυτός το χειμώνα θα πρέπει να μπορεί να αξιοποιηθεί και από ενήλικες για γνώση με τη μορφή σεμιναρίων που έχουν να κάνουν περισσότερο με την εσωτερική πληροφόρηση, την οικολογία, την ψυχολογία, εστιαζόμενο στην πιο ανθρωποσοφική πλευρά της γνώσης.

Σιγά σιγά απ’ όλο αυτό προέκυψε η ιδέα της κοινότητας πια. Ψάχνοντας η ίδια επισκέφτηκα δυο κοινότητες στο εξωτερικό, την Damanhur στο Τορίνο και τo Findhorn στη Σκωτία. Αναζήτησα πληροφορίες μέσω internet και καταστάλαξα στην ιδέα της οικοκοινότητας που συμπεριλαμβάνει όλη τη διαδικασία της ανακύκλωσης και της αειφορίας (permaculture) που ξεκίνησε από την Αυστραλία και τείνει να καλύψει όλη την υφήλιο με την ιδέα της βιωσιμότητας ενός χώρου είτε αυτός είναι το μπαλκόνι μας είτε η πιλοτή του σπιτιού μας, είτε ένα τεράστιο κτήμα. Στο πλαίσιο αυτό τα σπίτια θα πρέπει να είναι βιοκλιματικά, φτιαγμένα με μεθόδους φυσικής δόμησης όσο γίνεται. Ψάχνοντας ανακάλυψα ένα είδος φυσικής κατασκευής με αχυρόμπαλες. Θεώρησα ότι είναι ένας εύκολος και γρήγορος τρόπος κατασκευής, με αντισεισμικά οφέλη και μονωτικά οφέλη όσον αφορά τη ψύξη το καλοκαίρι και θέρμανση το χειμώνα. Το ένα φέρνει το άλλο και φτάσαμε πια στο...Ελπιδοχώρι.



Τι σημαίνει Ελπίδα για σένα;
Ελπίδα σημαίνει ζωή. Ζωή χωρίς ελπίδα δεν υπάρχει. Η ελπίδα είναι η βασική ποιότητα του ανθρώπου, αν εκλείψει η ελπίδα, εκλείπει η ζωή.

...Και στην περίπτωση σου βλέπουμε πως είναι αυτή που κάνει τα αδύνατα δυνατά...πως το όραμα ξεκινάει από μια ιδέα μέχρι που αυτό υλοποιείται...Πώς θα περιέγραφες τη διαδικασία αυτή μέχρι στιγμής;
Η αίσθηση που έχω είναι ότι πρόκειται για ένα θαύμα. Πάρα πολλές μικρές συγχρονικές στιγμές μαζί που συνθέτουν ένα συλλογικό θαύμα. Αισθάνομαι ότι υπάρχει βοήθεια για όλο αυτό το εγχείρημα, οι συγκυρίες και οι συγχρονικότητες με οδήγησαν να συναντήσω τους κατάλληλους ανθρώπους, ενώ βρέθηκαν οι βασικοί πόροι για να ξεκινήσει όλο αυτό.
Πιστεύω ότι αυτού του είδους οι σχεδιασμοί στις κοινότητες αφορούν το παρόν και το μέλλον, από εκεί θα ξαναρχίσουμε να δομήσουμε τη μετάβαση σε έναν πιο υγιή τρόπο. Ήρθε και η οικονομική κρίση να το επισφραγίσει όλο αυτό. Αυτή η φθορά δεν μπορεί να συνεχίσει άλλο. Στην ουσία πρόκειται για φθορά στις αξιών που κορυφώνεται με την κρίση που περνάμε τώρα. Από κάπου θα πρέπει να πυροδοτηθεί η αγάπη για τη ζωή ξανά κι αυτό δεν μπορεί να γίνει μέσα στην πόλη. Τα σπίτια, τα τσιμέντα, τα χρώματα...ζούμε μέσα σε πεθαμένα υλικά. Οι σχέσεις, η επικοινωνία, οι αξίες, τι είναι ζωντανό πια;



Υπάρχει ελπίδα στη Φύση;
Η ίδια η φύση είναι η ελπίδα. Βλέπεις πως ο κύκλος της ζωής γίνεται μέσα στις 4 εποχές....πως φθίνει και ξαναγεννιέται και φθίνει και ξαναγεννιέται το λουλούδι. Αυτό είναι η ζωή, η ελπίδα, η δημιουργία.



Με τον τρόπο που ο άνθρωπος έχει επέμβει στη φύση μέχρι τώρα, θεωρείς ότι υπάρχει ελπίδα;
Υπάρχει ελπίδα και είναι στο χέρι μας αρκεί να το καταλάβουμε, να επενδύσουμε σε αυτό και να αφυπνίσουμε τη γνώση που υπάρχει μέσα μας. Δεν χρειάζεται να την ψάξουμε αυτή τη γνώση εκεί έξω, την έχουμε ήδη μέσα μας.

Θεωρείς ότι πρόκειται για γενικότερη περίοδο αφύπνισης όπου η πνευματική αφύπνιση συμπίπτει με την οικολογική;
Πιστεύω ότι το σκοτεινό πνέει τα λοίσθια, ότι αυτή τη στιγμή είναι το λάκτισμα του θανάτου. Αγωνίζεται, κρατιέται, είναι σαν τη Λερναία Ύδρα όπου κόβεις ένα κεφάλι και βγαίνουν δέκα, δαγκώνει, γαντζώνει, αντιστέκεται αλλά εντέλει πεθαίνει με την παρουσία του καλού. Το φωτεινό γεννιέται...υπήρχε πάντα απλά τώρα είναι η στιγμή που μέσα στον πυρήνα ενός ανθρώπου που αφυπνίζεται, η σπίθα γίνεται φλόγα και πολλές φλόγες μαζί κάνουν το φως. Νομίζω ότι ζούμε σε εξαίρετες εποχές. Πολλά λέγονται και ακούγονται και σίγουρα δεν είναι εύκολες διαδικασίες αυτές που περνάμε αλλά νομίζω ότι είναι μόνο για το καλό...Βέβαια πώς να το πεις αυτό σε έναν άνθρωπο ο οποίος χάνει το σπίτι του επειδή χρωστάει...πώς να πεις... ξέρεις είναι για το καλό σου. Με τα λόγια και επιχειρήματα δεν μπορείς πλέον να πεις τίποτα, αφήνεις τον ίδιο να το δει.



Σε μια κοινωνία όπου συντηρείται το μοντέλου του όσα περισσότερα έχουμε τόσο περισσότερα είμαστε, το ‘Ελπιδοχώρι’ τι έχει να προτείνει;
Είναι βασική προϋπόθεση να ξαναγυρίσουμε στο ‘Είμαι’. Το ‘Έχω’ το είδαμε όλοι. Τουλάχιστον αυτοί που είναι από τη μέση τάξη και πάνω έχουν πάρα πολλά πράγματα. Από τα gadgets στις τσάντες και στα σπίτια, τα αυτοκίνητά και τους τραπεζικούς λογαριασμούς. Μέσα σε αυτά ξεχάσαμε το ‘Είμαι’ και γι’αυτό και είναι αφυπνιστική αυτή η εποχή, γιατί μας βάζει ξανά να ανακαλύψουμε το τι είμαστε όχι το τι έχουμε...γιατί δεν έχουμε πια οπότε τι μένει; Είναι πολύ ουσιαστική διαδικασία πλέον το να μπει κανείς μέσα του και να εντρυφήσει σε μια αυτογνωσιακή διαδικασία.



Τι είναι αυτό που χρειάζεται να καλλιεργήσουμε μέσα μας για να μπορούμε να παράγουμε σκέψεις ικανές να μεταμορφώσουν την πραγματικότητά μας;
Αυτό που νομίζω ότι κάνει τη διαφορά είναι το πώς βλέπεις την πραγματικότητα. Αν μοιράσουμε τους ανθρώπους σε δυο γενικές κατηγορίες, εκείνους που βλέπουν το ποτήρι μισοάδειο και εκείνους που βλέπουν το ποτήρι μισογεμάτο, αυτοί που ανήκουν στη δεύτερη κατηγορία είναι αυτοί οι οποίοι σαν αλπινιστές και σκαπανείς προχωρούν μπροστά και οι άλλοι ακολουθούν. Αυτό που χρειάζεται λοιπόν θα ξαναπώ ότι είναι η ελπίδα. Χωρίς ελπίδα δεν μπορούμε να δημιουργήσουμε τίποτα.




Συνέντευξη στη Βάσια Πελεγράτη

www.elpidohori.gr

Σχόλια